Kako je nastao Svazilend, današnji Esvatini

Društvo

Kraljevstva su različita: istražena, uticajna i poznata celom svetu, poput Velike Britanije, ili izgubljena na dalekim teritorijama, ali ništa manje zanimljiva, poput Svazilanda, jedne od najmanjih zemalja južne hemisfere. Već vekovima ovde žive Swazi, potomci plemena Bantu, koji su, zauzvrat, došli ovamo iz istočne Afrike preko teritorija moderne Kenije, Tanzanije i Mozambika. Kralj je, za razliku od modernih evropskih monarha, ovde stvarno uticajna figura. Sva glavna pitanja rešavaju se samo uz njegovo sudelovanje. U isto vrijeme kralj vlada zajedno s kraljicom, koja bi mu trebala biti biološka majka. To je čak zabeleženo i na državnom grbu, koji prikazuje lava i slona: lav predstavlja kralja, a slon je povezan s kraljicom majkom. Zajedno, „Lav i slon“ predvode preseljenje plemena u potrazi za boljom teritorijom. Svazi istorija je bogata sukobima. Borbe su posebno bile aktivne tokom 18. veka, kada je narod potisnut s obale Indijskog okeana u unutrašnjost kontinenta, te u 19. veku. 1820-1840, kada je celokupna politička i teritorijalna struktura južnoafričke regije doživela značajne promene; glad i pustošenje u zemlje Svazija donijeli su borbu sa plemenima Zulu. Istorija države od XIX veka. sasvim jasno podeljena na razdoblja koja se podudaraju s vladavinom određenog monarha. Dakle, pod kraljem Sobhuzeom I (Somhlolo) u razdoblju 1815-1836, je odlučujuća pobjeda nad Zuluima, što je omogućilo Svazima da konačno stvore vlastitu državu. Odabrana je i glavna strategija u obračunu s belcima: kralj je imao viziju značajnu za dalji razvoj naroda, u kojoj je u alegorijskom obliku izveštavano da ne treba verovati obećanjima Europljana. Prilikom odabira između “Knjige” i “Novaca” trebalo se usmeriti na “Knjigu”: nije uzalud što se obrazovanje razvija svom snagom (obrazovano je više od 80% stanovnika). Kralj Mswati XI, koji je vladao od 1839. do 1865., značajno je proširio granice zemlje: dovoljno je reći da je u to vreme svazijska kraljevina uključivala najveće gradove današnje Južne Afrike kao što su Pretoria i Johannesburg. U razdoblju pre 1880. godine smenjena su još dva kralja, ali je tada, u jednom od najtežih trenutaka za državu od 1880. do 1889., na prijestolje stupio Mbandzeni. Još od sredine 19.v. Buri koji su se pojavili u zemlji – osiromašeni belci, potomci kolonista, koji su se uglavnom bavili seoskim poslovima (odnosno, „seljaci“ u stazi od nizozemskog „boerena“), počeli su kupovati zemlju od lokalnih vođa. Svazi u početku nisu primijetili opasnost u tome, ali već za vreme vladavine Mbandzenija nakupilo se toliko belih doseljenika da se već jasno osjećao sukob različitih kulturnih tradicija. Celu složenost ove situacije morao je podneti Ngwane V (Bhunu), koji je vladao od 1890. do 1899. Svazi su počeli gubiti svoje zemlje, a 1894. celi Svazilend je proglašen delom burske države Transvaal, koja je, zauzvrat 1900. postao deo Britanskog Carstva. Administrativno središte u to vrijeme bio je grad Manzini, a danas je ostao najveći u zemlji i služi kao industrijsko središte.

Danas na prestolu Svazilenda se nalazi Msvati III rođen 1968. godine, trenutno ima 15 žena. Presto je preuzeo pre više od 30 godina. Bio je neočekivani izbor svog oca Sobhuza II, koji je vladao skoro 83 godine, što je najduža zabeležena vladavina jednog monarha na svetu. Sobhuza II propagirao je jedinstvo i rasnu jednakost u zemlji i uspio je da očuva Svazilend kao otok mira u uzavreloj Africi. U vreme kada je umro, Sobhuza je imao 70 žena, 210 dece i 1.000 unuka. Msvatijeva majka, prema pričama, bila je sluškinja u palati koja je zapala za oko kralju, iskoristila je situaciju kako bi svom sinu osigurala nasleđivanje prestola. Kao i otac, 49-godišnji Msvati uživa u ženama, što je pokazao u godišnjem tradicionalnom plesu Umhlanga. Tada se desetine hiljada devica okupe kako bi polugole igrale za kralja u nadi da će mu neka od njih zapasti za oko. Kada je epidemija side izmakla kontroli, Msvati je doneo zabranu upražnjavanja seksa mlađima od 18 godina, ali je sve palo u vodu kada je za svoju devetu ženu izabrao sedamnaestogodišnju devojku, koju je kupio jednom kravom. Dve godine posle, pažnju mu je privukla jepa osamnaestogodišnjakinja, koju je ukrao iz škole, ali je njena majka pokrenula tužbu. Na kraju je ipak odustala, a devojka je postala 10. žena kralja. Dok se stanovništvo bori za opstanak, kraljevska porodica se razmeće svojim bogatstvom, voznim parkom i privatnim avionima. Msvatijeva najstarija ćerka nedavno je za samo jedan vikend u Abu Dabiju potrošila milion dolara. Ova kraljevska porodica nalazi se među 15 najbogatijih monarhija na svetu. U zemlji od 1,2 miliona stanovnika ima apsolutnu vlast, a zakon Svazilenda zabranjuje političke partije. Kralj Msvati III navodno svake godine iz državnog budžeta prisvaja 50 miliona dolara kako bi finansirao svoju porodicu. Britanska štampa pisala je da su četiri njegove supruge pobegle iz harema, žaleći se na „emotivno zlostavljanje“. Inkosikati La Mibikiza ima status „glavne žene“ među 15 supruga kralja Msvatija. Napustila je školu kad je imala 16 godina kako bi se udala za kralja, čime je postala njegova prva supruga. Kraljica La Mbikiza naknadno je završila srednju školu, a zatim i Pravni fakultet. Ipak, nije joj dozvoljeno da se bavi svojim pozivom, jer se smatralo da je u sukobu interesa te da bi njena pozicija stvarala pritisak na sudije. Okrenula se kulturi pa je tako snimila gospel muzički album, a čak je i dosela na naslovnice američkih magazina zbog svog modnog ukusa. Prve dve kraljeve žene za njega su izabrali nacionalni savetnici, a da bi kralj mogao da oženi verenicu, ona prvo mora da ostane u drugom stanju kako bi „dokazala“ da može da nosi naslednika. U tradicionalnoj kulturi ove zemlje, od kralja se očekuje da se oženi ženom iz svakog plemena kako bi učvrstio veze sa svakim delom Svazilenda Mada je za strance izuzetno prijatan, Svazilend je ipak daleko od zemaljskog raja. I u kraljevskoj dolini, odmah iza solidno asfaltiranih glavnih puteva, počinju prašnjave ulice i siromašna naselja u kojima su karton, lim i blato najčešći građevinski materijal, u kojima je tekuća voda luksuz, a pranje veša se uglavnom obavlja na potoku. Siromaštvo ipak nije najveći problem koji ova zemlja ima. Prema zvaničnim podacima, trećina odrasle populacije inficirana je virusom side, što je najveći procent na svetu. Životni vek je 37 godina, a još iz 2007. godine potiče podatak da je u zemlji koja ima manje od milion stanovnika, bez oba roditelja bilo 70.000 dece. Poštovanje kralja deo je tradicije Svazija (kao i poligamija), ali i tu se stvari menjaju. U septembru 2008. godine slavio se 40. rođendan sadašnjeg kralja Msvatija III i 40 godina sticanja nezavisnosti. Svih 13 kraljevih žena otišlo je tada u inostranstvo u šoping, zbog čega su izbile velike demonstracije u kojima je učestvovalo 10.000 ljudi, većinom žena. Jedna od parola je bila „We are dying while they are flying“ („Mi umiremo dok oni lete“).

Autor: Sandra Jović

Ostavite odgovor

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena. Neophodna polja su označena *