Bitka kod Kurska – najveća tenkovska bitka u istoriji

Društvo

Petog jula 1943. godine, nemačke snage su u okviru operacije Citadela pokrenule veliki iznenadni napad sa namerom da odseku izbočinu koja se protezala 160 kilometara zapadno u nemačke linije.
U bici je učestvovalo oko 6000 tenkova, oko dva miliona vojnika i 4000 aviona što je čini najvećom tenkovskom bitkom u istoriji.
Početkom ofanzive nemačka avijacija dominira nebom, sve dok Sovjetski vrh ne izda naređenje da polete gotovo svi avioni koji su u tom trenutku bili na raspolaganju. To je dovelo do značajnih gubitaka na nemačkoj strani jer njihovi lovci nisu bili u stanju da izoluju sovjetske avione.
Nemački napad je odbijen pomoću minskih polja i anti-tenkovske odbrane. Sovjetski snajperi su nišanili kroz otvore na tenkovima, ne bi li onesposobili posadu ili je primorali da napusti tenk
Taktika koja se pokazala kao delotvorna u odbrani bila je visoko rizična. Sovjeti bi dozvolili da se tenkovi približe na manje on par stotina metara, a onda bi iz ukopanih protiv-tenkovskih topova otvorili vatru, fokusirajući jedno vozilo. Pešadija i minobacači bi za to vreme otvorili vatru po nemačkoj pešadiji. Ovo je dovelo do ogromnih gubitaka na nemačkoj strani. Sovjetsko Sveže unapređeno vazduhoplovstvo je igralo ključnu ulogu borbi protiv oklopljenih vozila
Kod mesta Prohorovka dogodio se najkrvaviji tenkovski obračun u istoriji. Nemački tenk Tigar imao je oklop debeo 12cm, a novi nemački lovac Ferdinand oko 20, tako da sovjetski tenkovi nisu mogli da im pariraju ni u kom pogledu. Na bojno polje uvedeni su novi nemački Panter tenkovi, ali je od 200 proizvedenih samo trećina stigla do bojišta zbog mehaničkih kvarova. Jedina prednost sovjetskih T-34 tenkova odnosila se na cenu izrade, pa su samim tim bili daleko brojniji od nemačkih novih tenkova. To je dovelo do gotovo samoubilačke taktike. Pošto nisu mogli da unište nemačke tenkove sa čeone strane, sovjetski tenkovi su dobili naređenje da se sudaraju sa protivničkim tenkovima i na taj način ih onesposobe za dalje delovanje. Za samo jedan dan uništeno je između 800 i 900 sovjetskih tenkova, dok su Nemački gubici iznosili samo 3 uništena i 41 oštećen. I pored pobede kod Prohorovke, nemačke oklopne jedinice dobijaju naređenje da napuste svoje položaje.
U noći između 9. i 10. jula savezničke trupe se iskrcavaju u Italiju i otvara se novi front, tako da je pojačanje moralo biti poslato pod hitno. Hitler izdaje naređenje da se operacije na Istoku „privremeno obustave“ i da se deo trupa prebaci na novi front, dok su ga Feldmaršali molili da se akcija nastavi. Dozvolio je, ali je već 17. jula za Italiju poslao 1. ЅЅ brigadu.
Nakon toga počinje drugi deo bitke – Sovjetska kontra ofanziva.
U avgustu su zauzeti gradovi Orel i Harkov, a pobeda kod Kurska dala je Crvenoj Armiji inicijativu na Istočnom frontu. Nemačka je od tada u konstantnom povlačenju i nikada više neće pokrenuti ofanzivu na Istoku. Sovjeti se neće zaustaviti sve do konačnog pada Berlina 1945. Izvori o gubicima variraju, ali smatra se da su na nemačkoj strani iznosili 200-500.000, dok su na sovjetskoj bili od 800.000 do čak 1.200.000 od čega je preko 700.000 ubijeno u borbi.
Kurska bitka značajna je iz mnogo razloga. Na obe strane su uvedena nova vozila, primenjene nove taktike i formacije. Ubrzala je razvoj sovjetskih teških tenkova, savezničke pripreme za otvaranje fronta u Italiji i omogućila oslobođenje Ukrajne, što je kasnije otvorilo sovjetskim trupama put ka Berlinu.

Autor: Nenad Jovanović

Ostavite odgovor

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena. Neophodna polja su označena *