80 godina od masakra u Kraljevu

Društvo

U Kraljevu se svake godine obeležava 14. oktobar, Dan sećanja na tragične događaje iz oktobra 1941. godine, kada su u periodu od 15. do 20. oktobra pripadnici regularnih snaga nemačkog Vermahta streljali kako se za sada pouzdano zna  2.255 ljudi, mahom Kraljevčana, radnika Fabrike vagona, Fabrike aviona i ondašnje Državne železničke radionice.

Prvi taoci su uzeti 14. oktobra, potom je u noći 15/16. oktobra streljano 1736 ljudi. Kasnije je još jedna velika grupa građana zarobljena na prevaru i streljana dva dana kasnije, što je rezultovalo ukupnim potvrđenim brojem od 2196 ljudi koji su evidentirani imenom i prezimenom od čega 54 Rusa, oko 60 Slovenaca i drugih. Ukupan broj stradalih civila na kraljevačkom području iznosi 2255. U Kraljevu je posle Drugog svetskog rata, 1950. godine osnovan Narodni muzej, gde postoji stalna postavka koja govori o Kraljevačkom masakru iz 1941.

Zbivanja u Kraljevu su godine 1975. poslužila kao podloga za igrani film Crvena zemlja.

Do preciznijih podataka došla je posle višegodišnjeg rada istoričarka Silvija Krejaković i objavila ih je 2013. godine u svojoj knjizi „Identiteti“ u izdanju Muzeja žrtava genocida.

Važno je navesti da se ovom temom, zadnjih godina, iz različitih uglova bave i drugi istoričari mlađe generacije kako oni iz Narodnog muzeja Kraljeva, do nedavno predvođeni Draganom Draškovićem, tako i drugi angažovani van ove institucije.

Svi oni su doprineli tome da se višegodišnje licitiranje brojem nevino stradalih zarad dnevno političkih potreba vlasti prekine I da se utvrde identiteti svake od osoba koja je streljana u tom period, imenom i prezimenom, 

Koreni tog zla tiču se ideologije fašizma omeđene normom Rasnih zakona iz 1935. godine, a u konkretnom slučaju „materijalizovanog“ naredbama glavešina Trećeg rajha Hitlera ,Vilhema Lista i vojnog zapovednika Jugoistoka generala Franca Bemea koji je, svojim potčinjenim vojnicima u Srbiji poručio: „Vaš je zadatak da prokrstarite zemljom u kojoj se 1914. potocima lila nemačka krv usled podmuklosti Srba, muškaraca i žena. Vi ste osvetnici tih mrtvih. Za celu Srbiju ima se stvoriti zastrašujući primer koji mora pogoditi celokupno stanovništvo“.

50 streljanih Srba za jednog ranjenog nemačkog vojnika i 100 streljanih za jednog ubijenog nemačkog vojnika. Sa svojom krvavom osvetom su počeli u septembru 1941. godine u Mačvi, a iste te godine u oktobri mesecu, nastavili su streljanja u Kraljevu I Kragujevcu.

Prošlo je 80 godina od tih. tragičnih oktobarskih dana, svake godine se u Kraljevu organizuju različiti programi obeležavanja. Posetilaca je, nažalost sve manje, a neki poslovi, značajni za izvršavanje „Zapovesti pamćenja“, poput dovršetka Spomen parka i kapele u njemu po projektima autora, još nisu završeni.

 

Autor: Anđela Golijanin

Ostavite odgovor

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena. Neophodna polja su označena *