650 godina od Maričke bitke, bitka koja je promenila tok istorije na Balkanu

Društvo

Bitka na Marici dogodila se 26.9.1371.godine. Učesnici sa jedne strane bili su Turci Osmanlije, dok su sa druge strane bile srpske snage. Turske vojnike predvodio je Lala-Šahin, dok su Srbima upravljali kralj Vukašin i njegov brat Uglješa. Mesto bitke je reka Marici u današnjoj Grčkoj.
Savremeni istoričari kažu da konkretan povod za loše odnose između dve države nije postojao međutim stariji izvori govore da je srpska vojska imala ambicije da turske snage protera sa Balkanskog poluostrva. Ono što je sigurno je da su nakon smrti cara Dušana, Turci počeli da se šire u srpskim zemljama. Država je bila u rasulu i ova bitka označava veoma važan događaj vezan za tursku eskspanziju.
Što je tiče Mrnjavčevića, oni su bili srpski velikaši koji su prema Mavru Orbinu nastali od Mrnjava, siromašnog plemića. Mrnjav je moguće bio u službi cara Dušana u Zahumlju. Najpoznatiji članovi svakako Vukašin i Uglješa bili su peharnici cara Dušana. Kada je Dušana nasledio Uros Nejaki, država je polako počela da propada i tada se Vukašin ističe kao jak plemić koji je krunisan kraljem 1365.godine. Njegova žena prema predanju zvala se Jelena, kasnije Jevrosima, dok je žena Uglješina, Jelena, u narodu poznatija kao monahinja Jefimija, danas veoma cenjena i poštovana pesnikinja koja nam daje uviđaj u tadašnje događaje. 1366. Uglješa postaje gospodar Sera, imao je titulu despota, a turska vojka koja je nadirala upravo se našla na njegovim zemljama.
Turskom je tada upravljao Murat I koji je sa svojim učiteljem Lala-šahinom širio svoje teritorije. Pojam lala u osmanskoj turskoj označavao je učitelja i bliskog saradnika sultana.
Izvori nisu složni oko broja vojnika na srpskoj strani kao ni ko je od velikaša tada bio u borbenim snagama. Neki smatraju da je Srba bilo oko 60 hiljada međutim taj broj je malo preteran pa je možda ovaj od oko 20 hiljada približniji stvarnoj situaciji. Prvobitno je vojska Mrnjavčevića krenula u napad na Altomanovića međutim turski napadi kod Sera sačekali su našu nepsremnu vojsku. Upravo zato Nikola Altomanović nije mogao da učestvuje u Maričkoj bici jer je bio u lošim odnosima sa Vukašinom. Mrnjavčevićima su moguće podršku dali i neki strani moćnici međutim to nije sasvim sigurno. Brojne velmože nisu bile raspoložene da se odazovu na pozive Mrnjavčevića te se i ovome pripisuje poraz Srba. Prema nekim izvorima, samo vojvoda Bogdan i Dejanovići su se odazvali. Car Uaroš nikako nije učestvovao i pripremama za bitku nit je bio važan faktor u državi. Za poraz Srba smišljana su razna opravdanja. Bitka se odigrala najverovatnije po noći i bila je kobna za Srbe. Ne zna se mnogo detalja o samoj bici, čak ni tela Vukašina i Uglješe nisu pronađena. Sva naknadna širenja Turaka na teritorijama Srbije, Crne Gore, Rumunije počeli su ovom bitkom. Nakon ove bitke umro je i car Uros Nejaki što je označavalo kralj dinastije Nemanjića. Turcima je Balkan bio potpuno otvoren za prodor.
Nakon bitke, Vukašina je nasledio čuveni Marko Kraljević. Marko se nije proslavio kao vladar. Teritorije su mu oduzimali ostali velikaši među kojima je Lazar Hrebeljanović koji je zagospodario Kosovom i kasnije postao čuveni Sveti car Lazar. Marko je posle Maričke bitke postao turski vazal i borio se na strani neprijatelja svoga oca. Marko se zajedno sa despotom Stefanom borio na strani Osmanlija u bici na Rovinama 1395. godine. Despot Stefan je tada morao da bude turski vazal
nakon poraza na Kosovu i smatra se jednim od najboljih vojnika koji su učestovali na strani Osmanlija.
Prema mnogim stavkama, Marička bitka je mnogo važnija od bitke na Kosovu jer je ova bitka Turcima omogućila ekspanziju sve do Beča.
Neke od posledica poraza su sledeće: – Truska eskpanzija na Balkan, nakon kraja dinastije Nemanjića dolazak Marka Kraljevića na vlast koju niko nije priznao, nestajanjem braće Mrnjavčevića nestali su i gospodari srpskih oblasti međutim dolaskom kneza Lazara to se menja.
Iako nije poznato mnogo toga u vezi sa ovom bitkom, ona je veoma važna za srpsko carstvo i propadanje istog. Nakon Maričke bitke velika bitka na Kosovu iz 1389. godine privremeno je zaustavila širenje osmanslija u Evropi.

Autor: Ivona Đurić

Ostavite odgovor

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena. Neophodna polja su označena *