Rusini, da li znamo nešto o tom narodu?

Društvo istorija

POREKLO

Pominju se pod imenima Ruteni ili Malirusi.Narod istočnoslovenskog porekla, koji je nastanjen u Vojvodini i u istočnoj Hrvatskoj, govore panonskorusinski jezik koji je jedan od šest službenih jezika u Vojvodini.Danas žive u Ruskom Krsturu, Kucuri, Bikiću Do, Novom Sadu, Vrbasu i Šidu. U Vojvodinu su se naselili tokom 18. veka, dolaze sa prostora Karpata i Ukrajine- istočne Slovačke i Mađarske, kako oni zovu „Hornica“ – gornji predeo.Na teritoriji Vojvodine žive više od 260 godin

VERA

Što se tiče vere, izjašnjavaju se kao grkokatolici.Njihovi preci su bili pravoslavci, ali su katolički jezuiti vodili propagandu,  kako je propaganda bila uspešna tako su i episkopi doneli odluku da napuste pravoslavnu mitropoliju i priključe se katoličkoj crkvi.Doseljavanjem u Ruski Krstur osnivaju parohiju, a zatim i kapelaniju.Zvanično pripadaju jurisdikciji rimokatiličkog nadbiskupa u Kaloči.Postoji par godina koje su bitne za njihovu veru i način održavanja iste. 1777. godine je osnovana prva Križevačka parohija.Zatim se 2003. Godine osniva Apostolski Egzarhat za Srbiju i Crnu Goru, da bi 2018, preuređen u Krstursku parohiju sa sedištem u Ruskom Krsturu.Značajna je provincija Sveti Orfan- gde su smešteni manastir Monahinje Bezgrešne Device, manastir Isusove male setre i manastir Očeva Vasilijana. Mesto gde se hodočasnici okupljaju par puta godišnje, je mesto Vodica.Kao grkokatolici zvanično priznaju papu za vrhovno poglavara, neguju istočne obrede i običaje, a čitaju crkvenoslovenske knjige.

 

KULTURA

Dan koji slave kao nacionalni praznik je 17. januar.Istočni Rusini pišu ćirilicom, kao najmlađi slovenski jezik. Prva štampana knjiga na rusinskom jeziku je bila 1904.,  je knjiga Havrijila Kosteljnika „Idilski venac iz mog sela“.Zabeležen je 1923. godine  gramatikom bačvansko – rusinskog govora dr Kosteljnika Havrijila,poznat rusinski Vojvođanin.Postoji celokupno obrazovanje na rusinskom jeziku od predškolskog do fakultetskog obrazovanja. 1919. Godine je formirano „Rusinsko kulturno prosvetno društvo“. Prve rusinske novine su izdate 1924., a izdavač je Novinsko – izdavačka ustanova.Rusini imaju u svoju redakciju već 60 godina u okviru radia Novi Sad i  redakciju 30 godina na TV-u Novi Sad.Neki od poznatih Rusina su Endi Vorhol i Bil Evans.Do danas se vodi rasprava da li je rusinski samostalan jezik ili pripada jednom od dijalekata ruskog ili ukrajinskog jezika.

Ostavite odgovor

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena. Neophodna polja su označena *