Ko je bio Pal Teleki?

Društvo

Predsednik mađarske vlade za vreme međuratnog perioda, rođen 1879, a izvršio samoubistvo u znak protesta zbog saučesništva Mađarske u agresiji na Jugoslaviju, aprila 1941.
Verovatno baš po tome kod nas poznat, po samoubistvu zbog ratnih akcija protiv Jugoslavije, ali takođe kao neko ko je vodio vladu Mađarske, koju je on predstavljao kao „neratobornu“ zemlju, ali i zemlju koja je sa Trećim Rajhom bila u odličnom odnosima, ne zbog ličnih simpatija, svakako.
Satelit Rajha? Da. Ali to nije odvraćalo Telekija od prijateljstva sa Kraljevinom Jugoslavijom, koja je pre svega, podsetimo se, ušla u Trojni pakt, da bi puč od 27. marta to izmenio.

Telekija bi mogli da posmatrano kao mađarskog Milana Nedića, ali on ima mnogo pozitivnijih „ocena“ u mađarskoj istoriografiji, jer je vodio politiku „spasiti šta se spasti može“ i definitivno je u tome bio uspešan, naravno, pitanje je kakav bi ishod takve politike bio da nije izvršio samoubistvo.
Potajno je se nadao porazu Nemačke, ali neizbežan je bio ulazak u Trojni pakt novembra 1940.
Imao je plan spasa Čehoslovačke, Rumunije, Austrije i Jugoslavije, ali njegove ideje i sjajna stručnost u oblasti geografije na žalost nisu videle svetlost dana.

Da li današnja saradnja Poljske, Mađarske, Češke i Slovačke počiva na idejama Pala Telekija? Verovatno da ima preuzetih elemenata čiji je on idejni tvorac. U tome ide i prilog da su današnji odnosi Mađarske i Srbije na dobrom i čvrstom nivou, a mađarsko nesvrstavanje i odbijanje da izvršava sve direktive iz EU, navodi nas na razmišljanje o nezavisnosti te države i neostvarenim planovima Pala Telekija, koga će Srbi uvek zasigurno pamtiti, dok će Evropa zavideti na politici kakva se danas retko viđa, a kamoli u „smutno vreme“, kakav je bio period tridesetih i tokom drugog svetskog rata.

Autor: Miloš Simeunović

Ostavite odgovor

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena. Neophodna polja su označena *