Aja Sofija od crkve do džamije

Kultura

AJA SOFIJA Ili Sveta Sofija, danas je veličanstven muzej koji pleni svojom kako spoljašnjom arhitekturom, tako i samom unutrašnjošću. Unutar njega prikazan je neverovatan spoj različitih kultura i pre svega vera, čiji su se motivi neprestano ukrštali tokom istorije i često sukobljavali. Sama Sveta Sofija je jedno od obeležja Istanbula, Bosforskog bisera, koji vekovima čuva tajne mnogih prohujalih naroda, stameno opstajući na raskrsnici sveta, između dva kontinenta, između istoka i zapada. Večiti naslednik Vizantije, nekadašnji Carigrad, današnji Istanbul, krasi ova prelepa građevina još od 537. godine kada je na zapovest cara Justinijana izgrađena na mestu crkve Teodosija II, koja je izgorela. Ovaj hram je posvećen Svetoj mudrosti, jer Sofia latinskim spelovanjem grčke reči označava mudrost, oduvek je bio vrlo važan za hrišćane. Sve dok je i sam Carigrad nepokolebljivo opstajao uprkos brojnim napadima i sve dok je još uvek pripadao hrišćanima, sama crkva je bila pravoslavna. Služila je kao Saborna crkva i središte Vaseljenskog patrijarha, izuzev perioda od 1204. do 1261. kada je pretvorena u katoličku crkvu, zbog poraza Vizantije sve do njene obnove.

Pad Carigrada predstavljao je početak nove ere, kako za čitav svet, tako i za Aja Sofiju. Od 1453. godine ona je u vlasništvu muslimana, kojima je služila kao džamija sve do 1935. godine, kada je pretvorena u muzej.

Crkvu koja je poznata po svojoj kupoli koju čine 40 lukova i 40 prozora predstavlja odličje Vizantijske kulture. Krasi je prelepi zlatni ikonostas visok čak 15m, a u crkvi je čuvana kolekcija brojnih mošti, kao i veličanstvene ikone i mozaici sa predstavama i motivima iz pravoslavne vere. Na žalost zbog velike važnosti koju je ovaj hram imao za sve hrišćane, većina njenog dugo čuvanog blaga je uništeno, zamalterisano i prekriveno odlikama Islamske vere. Ipak ona je zbog svoje izvanrednosti poslužila kao inspiracija za mnoge druge građevine.

Ove godine je, nakon 86 godina, održana prva molitva u julu 2020. i Aja Sofija ponovo je pretvorena u muslimansku džamiju.

 

Autor: Tijana Jovanović

Ostavite odgovor

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena. Neophodna polja su označena *