Upoznajte kulu Todora od Stalaća, srednjovekovno utvrđenje kneza Lazara Hrebeljanovića!

Društvo

Nedaleko od grada Stalaća, na obroncima Mojsinjskih planina, nalazi se impresivno srednjovekovno utvrđenje koje godinama unazad podjednako privlači pažnju kako turista, tako i stanovnika naše zemlje. Todorova kula, poznata i kao Kula Todora od Stalaća, nalazi se na srpskoj Svetoj Gori, mestu na kome se nekada nalazilo više od sedamdeset manastira.

Veruje se da je ovu građevinu podigao knez Lazar Hrebeljanović 1372. godine na ostacima antičkog grada. Građevina je imala veliki strateški značaj. Iz nje je kontrolisan prilaz tadašnjoj srpskoj prestonici, gradu Kruševcu, a po potrebi u njoj je boravio i knez Lazar. Radi veće bezbednosti, ulaz u građevinu bio je na drugom spratu. Prema Konstantinu Filozofu, tvrđavu je 1413. godine razorio sin turskog sultana Bajazita kada je krenuo u pohod na srpsku prestonicu. Tvrđavu je od razaranja branio vojvoda Prijezda, kako se u epskoj pesmi navodi.

Zašto Todorova kula?

U pesmi Smrt vojvode Prijezde ponosni vojvoda više je voleo da časno umre, nego da mirno dozvoli uništenje grada Stalaća. Odlučno je odbio zahteve turskog sultana da mu preda tri svoja dobra: konja, sablju i voljenu dragu. Kada je shvatio da je nemoćan pred turskom vojskom i da će ga poraziti, konju je odsekao glavu, a sablju slomio. Jedino voljenoj Jelici nije mogao da naudi. Međutim, ona ga nije izneverila. Zajedno su otišli u smrt, skočivši sa kule u hladnu Moravu. Smatra se da je vojvoda Prijezda upravo Todor od Stalaća, po kome kula nosi naziv.

Tvrđava u Stalaću ubraja se u veća utvrđenja izgrađena na tlu Srbije krajem XIV veka. Od ove velelepne građevine danas su ostali samo ostaci donžon – kule, zbog čega se ceo lokalitet često naziva skraćeno – kula. Poslednjih godina Udruženje građana Todor od Stalaća intezivno radi na prikupljanju sredstava radi rekonstruisanja tvrđave.

Autor: Jelena Ćetković

Ostavite odgovor

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena. Neophodna polja su označena *