Misteriozna simbolika – šta pokazuje ruka kneza Mihaila na Trgu republike

Društvo

Ako živite, ili ste neki deo svog života proveli, u prestonici, sigurno ste bar jednom na: „Gde ćemo da se nađemo?“ dobili ili dali odgovor: „Kod konja.“ Nepromišljeno i površno, ova sintagma postala je najzastupljenija asocijacija na spomenik Knezu Mihailu u samom centru grada, tačnije na Pozorišnom trgu, danas Trgu republike.

Te davne 1882. godine niko nije ni slutio da će baš on postati simbol mnogih sastanaka i rastanaka. 

Simbolika spomenika

Spomenik knezu Mihailu Obrenoviću u vidu konjaničke statue koji krasi samo srce Beograda, simbolizuje oslobođenje ovog grada. Ruka kneza Mihaila upravo pokazuje na one delove koji još uvek nisu oslobođeni, dok su na pijedestalu, na bronzanim pločama, ispisani gradovi koji su bili oslobođeni 1867. godine – Beograd, Smederevo, Soko, Užice, Kladovo.

Mnogo puta pominjana figura konja, koja je deo ovog spomenika, predstavlja kneževog Vranca kojeg je dobio vraćajući se sa svadbenog putovanja iz Rumunije. 

Kreativni proces

U tom periodu, drugoj polovini 19. veka, u Beogradu su se podigli brojni spomenici kao budući spomen kultnim ličnostima. Između ostalih, došlo se na ideju da se isti podigne i nesrećnom knezu Mihailu Obrenoviću koji je atentatom izgubio život 1868. godine u Košutnjaku.

Ostalo je da se odabere kome će se prepustiti čast i odgovornost izrade spomenika pa je tako 1873. godine objavljen međunarodni konkurs na kojem je među 17 radova izabran rad italijanskog vajara Enrikea Pacija.

Ovaj umetnik pripadao je školi italijanskog verizma, koja je pre svega nalagala da se život na radovima prikaže verno.

Paci je uzor za svoj rad pronašao u dva već postojeća spomenika – Kozimu i Ferdinandu Medičiju u Firenci. 

Pored njega, za izgled spomenika zaslužan je i srpski arhitekta Konstantin Jovanović prema čijim crtežima su rađeni reljefi na spomeniku.

Izrada i postavljanje spomenika

Spomenik je odliven u Minhenu 1879. godine, a svečano otkrivanje bilo je 19. decembra 1882. godine na Svetog Nikolu, inače krsnu slavu dinastije Obrenović. Otkrivanje je upriličeno kao bitan događaj povodom proglašenja Kraljevine Srbije. Bile su postavljene i tribine, ikebane sa cvećem, zastave. Svečanosti je prisustvovalo mnoštvo građana, najviši predstavnici države i crkve, kao i sam umetnik koji je za svoje delo primio Orden viteza takovskog reda kao potvrdu da je stvorio najznačajniji srpski spomenik svog veka.

Značaj konjaničke statue kneza Mihaila Obrenovića

Pored toga što i skoro 140 godina kasnije predstavlja simbol jednog grada i stecište svih onih koji u njemu žive i onih koji kroz njega prolaze, ovaj spomenik utvrđen je za kulturno dobro velikog značaja.

Spomenik je obnovljen tekuće 2020. godine.

 

Autor: Ljupka Cvijić

 

Ostavite odgovor

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena. Neophodna polja su označena *