Od učitelja do vojvode

Društvo

Vojvoda Babunski čije je ime Jovan S. Stojković bio je jedan od najstarijih poznatih četnika. Nakon osnovne škole i gimnazije koje je pohađao u različitim mestima, u želji za daljim obrazovanjem, upisao je Bogoslovsko-učiteljsku školu u Nišu, a završio je u Beogradu 1896. godine. Posao učitelja započeo je u Tetovu, a koliko je bio dobar učitelj pokazalo je to da su sva deca iz bugarske prešla u srpsku školu. Jednom prilikom pukom srećom i sticajem okolnosti ostaje živ usled napada Bugara (VMRO) koji su u to selo stalno dolazili kako bi poturčili Srbe. Nakon što su mu brat i sinovac ubijeni, on odustaje od profesije učitelja i odlazi sa puškom u goru da se sveti, pridruživši se komitama. Ubrzo zbog svoje pameti koju je upotrebio da savlada razne veštine, postao je četnički vojvoda. Dobar glas o njemu brzo se pročuo, a svoj nadimak Babunski dobio je zbog planine Babune koju je branio sa svojim jedinicama. Bio je neustrašiv čovek, čvrstog karaktera i izražene pravdoljubivosti.

Učestvovao je u Prvom kao i Drugom balkanskom ratu gde se borio u sastavu srpskog dobrovoljačkog odreda u Bici na Bregalnici. Tokom Prvog svetskog rata Babunski se sa svojim odredom bori protiv austrougarskih snaga 1914. , a zatim na Solunskom frontu. Smatra se za jednog od najslavnijih četničkih vojvoda koji je ceo život posvetio pružanju otpora i borbi za slobodu.

Vojvoda Babunski svoju hrabrost dokazao je prilikom spašavanja Francuske 122. divizje 1915. godine. Naime kada je naređeno povlačenje jedan bataljon je zaostao zbog nepoznavanja vrlo nezahvalnog terena, te su Bugari želeli da iskoriste tu priliku krenuvši na njih. Vojvoda je istupio sa svojom četom koja je brojala 30-40 hrabrih četnika i nekoliko žandarma. Svojim iskustvom i visprenošću uspeli su da sa samo nekoliko povređenih njihovih ljudi, nanesu veliku štetu protivnicima i izbave čitavu diviziju koja im je klicala: “živeli Srbi !”. Za ovaj podvig Babunski je odlikovan od strane komandanta Divizije Ordenom Legije časti petog reda, prvim stranim odlikovanjem jednog Srbina na Solunskom frontu. Od srpskih odlikovanja nagrađen je Spomenicom balkanskih ratova Spomenicom velikog rata, Albanskom spomenicom i Karađorđevom zvezdom. Mnoge pesme o njemu su opevane još za vreme njegovih podviga koje datiraju sve do danas ( npr. Spremte se spremte četnici, Srpska mi truba zatrubi).  Lik i delo vojvode bilo je zabranjeno pominjati u Socijalističkoj Jugoslaviji iako je imao velike zasluge za pripajanje Vardarske Makedonije ovoj zemlji.

  1. godine umro je od španskog gripa, a 1924. godine mu je u Velesu podignut spomenik, porušen 1941.

Autor: Tijana Jovanović

 

Ostavite odgovor

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena. Neophodna polja su označena *