Đorđo de Kiriko – “Treba slikati ono što se ne vidi

Kultura

Đorđo de Kiriko je začetnik metafizičkog slikarstva, čije je kanone definisao i objavio u časopisu Pittura metafisica (Metafizičko slikarstvo). Kao tvorac metafizičkog slikarstva radikalno je promenio svet vizuelne komunikacije sledeći čuvenu formulu: “Treba slikati ono što se ne vidi”. Na svojim slikama spaja svet imaginacije sa konstruktivnim oblicima realnog sveta, posebno naglašavajući plastične vrednosti predmeta. Smatra se da je stvorio najbolji deo svog slikarskog opusa u metafizičkoj fazi, između 1909. i 1919. godine.

Godine 1913. francuski pisac Gijom Apoliner priređuje izložbu, na kojoj je zastupljeno trideset dela Đorđa de Kirika, a u eseju o njemu ističe da se radi o nečem novom – o metafizičkom slikarstvu. Ovom izložbom je skrenuo pažnju javnosti, a umetnički časopisi i dnevni listovi počinju da slave mitološki, a istovremeno moderan pogled Đorđa de Kirika.

Za Đorđa de Kirika umetnost ne predstavlja i ne interpretira stvarnost, već stvara jednu drugu metafizičku stvarnost, koja otkriva enigme stvarnosti koja nas okružuje. Sam De Kiriko je jednom prilikom rekao da: “Svaka stvar ima dva aspekta: jedan opštepoznati koji opažamo gotovo uvek i koji ljudi uopšte opažaju, i drugi, spektralni ili metafizički, koji opažaju samo retki pojedinci u trenucima vidovitosti ili metafizičke apstrakcije.” Da bi postigao takve trenutke, De Kiriko je na svojim slikama stvorio ikonografiju koja se sastoji od tri tematska kruga. Prvom pripadaju opusteli renesansni gradovi u kojima se pomoću geometrijske šeme i specifične perspektive ostvaruje plastična, misteriozna i melanholična atmosfera. Druga tematska celina je posvećena krojačkim lutkama i figuri manikina, čoveku bez očiju i lica, “bizarnog tela, tužnog kao neka mašina”, koji je smešten u magijskom prostoru. Ovi motivi predstavljaju simbole savremenog čoveka, a za motiv krojačke lutke ga je nadahnuo “čovek bez lica”, lik iz drame njegovog brata, književnika i slikara Alberta Savinija. Treća tema, slika u slici je bila podjednako zanimljiva romantičarima u XIX veku, kao i nadrealistima tridesetih godina XX veka. To su najčešće metafizički enterijeri u kojima razlika i suprotnost između “slike u slici” i same slike ili između enterijera i pogleda kroz prozor označava dve vrste realnosti koje jedna drugu dovode u pitanje. U prikazima enterijera prisutni su predmeti, koji su izmešteni iz svog prirodnog ili očekivanog konteksta, čime se postiže efekat nadrealnog.

Metafizičko slikarstvo Đorđa de Kirika sadrži sve ono što je uznemirujuće i magično u umetnosti XX veka. Na svojim slikama insistira na neobičnosti, iznenađenju, šoku koji se naziru ispod naizgled mirne površine. Slike se sastoje od realno naslikanih predmeta u čudnim, neobjašnjivim odnosima i u njima se izražavaju njegovi lični, emotivni, iracionalni doživljaji tih realnih prizora.

Ostavite odgovor

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena. Neophodna polja su označena *